Nederland, een MKB landje?

31-10-2008

Column Ad Nederlof, Founder VANAD Group

We herinneren ons allemaal de Gouden Eeuw uit de geschiedenisboekjes. Na een 80 jaar durende oorlog braken er gouden jaren aan en ontwikkelde Nederland zich tot één der grootste handelsnaties in de wereld met vestigingen over alle continenten.

We vochten, soms letterlijk, met onze concurrenten over de gehele wereld. Onze handelsvloot werd geëscorteerd door trotse Nederlandse oorlogsschepen. Het succes van onze eerste multinational, de VOC, was immers bepalend voor de welvaart in ons land. Iedereen was zich daarvan bewust en grote offers werden gebracht. Vrouwen moesten accepteren dat hun mannen ver weg waren voor maanden, soms jaren en soms voor altijd. Mannen ondergingen zware ontberingen, maar het was voor een goed doel: al die verre reizen brachten welvaart, soms zelfs rijkdom voor hen die dat niet verwacht hadden. Op die manier werd Nederland een groot, gerespecteerd land. In die tijd stonden grote kunstenaars op, zoals Rembrand en Jan Steen. Musea over de hele wereld hangen vol met de werken van deze meesters.

De politiek was in die tijd tamelijk ondemocratisch, een beetje autocratisch en de politieke leiders ondersteunden de ondernemers. Niet alleen met het escorteren van de handelsvloot, maar ook met gunstige belastingen en andere privileges. In feite waren de politieke leiders uit die tijd zelf meer ondernemer dan politicus.

Maar dan verliezen wij, beetje bij beetje, die machtige positie en wordt Nederland een middelmatig land. We verliezen onze handelsposten, zien ons rijk ineenschrompelen. Zelfs de Vlaamse provincie met de prachtige handelsstad Antwerpen wordt ons ontnomen. Kijk waar wij nu staan. Worden we nog wel serieus genomen? Ja, in de sport doen we nog aardig mee. Tijdens de Olympische Spelen marcheerden onze landgenoten trots het ‘vogelnest’ in Beijing binnen. We waren zeker niet de grootste ploeg en ook zeker niet de kleinste, maar we eindigden in het medailleklassement wel mooi op de 11e plaats. Toch niet gek, vlak achter de grote sportnaties.

Maar hoe zit het met de politiek? Als ik Pauw en Witteman in hun befaamde programma op een wat neerbuigende toon zakenmensen zie interviewen, wordt altijd de vraag gesteld: “Waarom gaat u niet in de politiek?” Mensen als Nina Brink, Sylvia Toth en vele anderen schudden meewarig hun hoofd. “Nee, dat is niks voor ons, wij zijn ondernemers en geen politici.” Politici sluiten daags na de verkiezingen bij de formatie van een nieuwe regering al compromissen en breken hun verkiezingsbeloftes, teneinde een regeerakkoord te bereiken. In de zakenwereld zijn compromissen uit den boze. Een compromis is doorgaans de slechts denkbare oplossing voor een probleem.

In de Gouden Eeuw werden geen compromissen gesloten, maar deals. Kijk naar China, waar een Gouden Eeuw aankomt, waar in een totalitair systeem een economisch wonder wordt voltrokken. Iets daarvan was zichtbaar tijdens de openingsceremonie tijdens de spelen, die toch door meer dan 100 wereldleiders werd bijgewoond.

Hoe hebben de heren Pauw en Witteman het ondemocratische China, voorafgaand aan de Olympische spelen, te kak proberen te zetten, met hulp van linkse politici en tweederangs cabaretiers? Wat daar gebeurt is echter niet zoveel anders dan 400 jaar terug bij ons: Stap voor stap ontwikkelt China zich tot een grote natie, langzaam worden meer en meer mensen welvarend. Het is ze niet gegund, welvaart behoort blijkbaar alleen ons toe. Toch is China niet te stoppen, net zomin als Nederland dat was na de Spaanse overheersing.

Ik zou graag zien dat net als 400 jaar geleden zakelijk ingestelde en bovenal ondernemende mensen Nederland gaan leiden, maar dan voor 20 jaar in plaats van 4 jaar. Geen compromissen, maar Nederland terug aan de wereldtop met echte Nederlandse bedrijven  zoals Fokker, KLM, Hoogovens en ABN/Amro. In absolute zin zullen de minder bedeelden het veel beter krijgen en de rijken zullen nog veel rijker worden, net als in China, maar wat is daar op tegen?

Dan moeten we wél weer offers brengen, harder werken en – nog erger - dan moet iedereen werken. Minder op vakantie, minder ontspanning, minder inspraak, minder pleziertjes. Nee, laat ons maar naar de middenmoot afzakken. Draag de hegemonie maar over aan de Chinezen, die zijn zo stom keihard te werken en forse offers te brengen, net als wij 400 jaar terug… Nederland is een MKB landje op de weg terug. Jammer, maar het is niet anders.

Deze column verscheen in Outsource Magazine nr. 5 - 2008.